Niedziela 19 lutego 2017
imieniny: Bettiny, Konrada, Mirosława

Moderówka

Wieś położona jest przy drodze wiodącej z Krosna do Jasła w odległości 10 km na północny zachód od Jedlicza. Wieś leży na rozległej równinie środkowego pasa Dołów Jasielsko-Sanockich, przy granicy z gminą Jasło. Moderówka stanowi dużą wieś liczącą około 300 gospodarstw na obszarze ok. 900 ha. Miejscowość zamieszkuje ponad l 300 mieszkańców.
Na terenie Moderówki po II wojnie światowej dokonano wiele znalezisk archeologicznych od pradziejów, aż do wczesnego średniowiecza. Łącznie znajduje się tu aż jedenaście stanowisk archeologicznych, w tym trzy bardzo cenne z okresu pradziejów, epoki brązu i żelaza oraz wczesnego śreniowiecza. Świadczy to o bytowaniu tu człowieka od tysiącleci.
Pierwsze wiadomości pisane o Moderówce pochodzą z 1229 roku. Osada wspólnie z sąsiednią Chrząstówką stanowiła jedną wieś, wchodzącą w skład dóbr ziemskich opactwa Benedyktynów z Tyńca koło Krakowa. W 1388 roku opat tyniecki Jan odnowił Chrząstowi spalony dokument na sołectwo w Moderówce i jej lokację, oznaczając również granice miejscowości. Wynika z tego, że miejscowość w tym czasie przeniesiona została na prawo magdeburskie i wyłączona z Chrząstówki jako oddzielna miejscowość.
Wsią rycerską stała się Moderówka w czasach panowania Kazimierza Wielkiego, prawdopodobnie wówczas, gdy król przejął jasielski klucz dóbr benedyktynów. W pierwszej połowie XV stulecia Moderówka należała już do rodziny Szebieńskich. Jako jej dziedzic występował wtenczas Henryk Szebieński z Moderówki. Obok niego w tym czasie dokumenty wymieniają Klemensa i Andrzeja tego samego nazwiska. W drugiej połowie XV wieku występują: Sąd, Mikołaj, Jan, Jakub, Stanisław i Piotr, określani jako bracia niedzielni, dziedzice Moderówki i Zimnej Wody. Po nich widocznie Moderówka znalazła się w rękach Mikołaja Dołubieńskiego, zmarłego bezpotomnie. Na skutek tej śmierci król nadał wieś Kasprowi Mniszchowi. Ród Mniszchów przybył do Polski z miejscowości Kończyce Wielkie na Morawach, być może na skutek walk religijnych, jakie w tym czasie miały miejsce w Czechach i na Morawach. W Polsce Mniszchowie zaczęli robić szybką karierę. Kasper sprzedał wieś w 1553 roku Baltazarowi Dąbrowskiemu, a ten około 1581 roku Krzysztofowi Rupniowskiemu.
W XVII i XVIII wieku często zmieniali się dziedzice miejscowości. Byli nimi Kalinowscy, Wilkowscy, Moszczańscy i Lubienieccy. W tym czasie wieś niszczona była przez opisane najazdy szwedzkie, siedmiogrodzkie i stacjonujące w okolicy własne wojska komputowe. W latach 1702-1707 często trasą tą przechodziły oddziały szwedzkie, saskie, własne i wreszcie rosyjskie cara Piotra I.
Pod zaborem austriackim Moderówka stanowiła dobrze zagospodarowaną wieś, należącą do Morskich, a później Gorayskich. Do wybitnych postaci należał August Gorayski, marszałek powiatu, przemysłowiec i finansista, działacz polityczny. Wzniesiono tu ładny klasycystyczny dwór, założono park krajobrazowy. U schyłku XIX wieku Moderówka znalazła się przy linii kolejowej z Jasła do Rzeszowa, łączącej kolej transwersalną z tzw. koleją północną Kraków-Lwów-Tarnopol.
W czasie działań I wojny światowej, w maju 1915 roku krótko toczyły tu walki wojska austrowęgierskie VI Korpusu nacierające z Jasła na Krosno.
W okresie przed II wojną światową Moderówka należała już do gminy Jedlicze. Wieś liczyła wówczas 1063 mieszkańców. Przed wojną zbudowano tu lotnisko tzw. zapasowe dla krośnieńskiego lotniska. Stacjonowała na nim Podoficerska Szkoła Lotnicza dla małoletnich elewów. W czasie kampanii wrześniowej Niemcy bombardowali miejscowe lotnisko.
W czasie okupacji lotnisko w Moderówce zostało rozszerzone i służyło podobnie jak krośnieńskie Niemcom. W miejscowym dworze zakwaterowana była podoficerska szkoła "Werkschutzu". Służyli w niej Ukraińcy. Komendantem szkoły był nacjonalista ukraiński Daroban, a jego zastępcą Najdą, pochodzący spod Przemyśla. W 1943 roku formacja ta wcielona została do SS "Galicien". Pełnili oni służbę wartowniczą i porządkową obozu w Szebniach. Dokonywali też zbiorowych egzekucji w dołach bierowskich, Warzycach i Iwoniczu. Na terenie Moderówki istniała konspiracja zbrojna AK placówki "Jaśmin". Niosła ona pomoc zbiegłym z obozu w Szebniach jeńcom sowieckim. Prowadziła działalność wywiadowczą, związaną z działalnością lotniska. Brała udział w akcjach zbrojnych.
Po wojnie nastąpił znaczny rozwój miejscowości, leżącej przy ruchliwej trasie komunikacyjnej. Powstało tu duże gospodarstwo "Pektowinu", długie lata będące w administracji IGLOOPOLU. Na pastwiska zamieniono dawne lotnisko, budując okólniki dla bydła. Na uwagę zasługuje tu piękny park krajobrazowy, stanowiący dawniej otoczenie nieistniejącego dziś dworu i stawy rybne. We wsi zachowało się też kilka zabytkowych domów drewnianych.